إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ » « 1 » مىگشايد . نظم [ 415 ] در سلطنت خيال دويى با قرار ملك * باشد چو فكر كوته مشرك حكايتى يك ذات را دو سايه ز نورى بود محال * وز جانب خلاف نيابى روايتى كوته كنم حديث كه در كار ملك و مال * غوغا بود دو پادشه اندر ولايتى ده درويش در گليمى بخسبند و دو پادشاه در اقليمى نگنجند « 2 » . بيت گدا گردد از يك درم سيم سير * فريدون به ملك عجم نيم سير مصداق اين مقال و نمودارى بر وفاق اين تمثال آن است كه ، حضرت شاه دين‌پناه را از مبدا « فى المهد ينطق عن نباهة « 3 » جدّه » « 4 » تا آن روز كه از مطلع « اثر النجابة ساطع البرهان « 5 » » چهرهء خورشيد دولت طلوع نموده تخت جهانبانى را به فرّ همايون مشرّف فرمود هميشه در خاطر مبارك آن بود كه عرصهء ربع مسكون چون نگينى مربع در خاتم تمكين درآمده زبان روزگار اين بيت آبدار را خطاب به آن حضرت خواند و بر سبيل مژدگانى و ميمنت اين مضمون را بر زبان راند كه : بيت ربع جهان كه مسكن اولاد آدم است * خشت مربعى است كه فرش زمين تست و ممالك خراسان كه از روى هوا اطيب بلاد و از لطافت آب و صفا اعذب بلدان افتاده و بعد از تسخير عراق به حسن تدبير و اتّفاق به قبضهء اقتدار درآيد و به حسب تقدير و مسير فلك مستدير چهرهء اين آرزو چند روزى در پردهء حجاب محتجب بود و دواعى همّت حضرت اعلى بر وفق واقعهء « الفتنة نائمة » « 6 » در تحريك نايرهء [ 416 ] اين داعيه چند وقتى تأخير فرموده سير اين بلاد را موقت به محرّك سلسله « الامور مرهونة

--> ( 1 ) . ص ( 38 ) آيهء 35 . « اى پروردگار من ، مرا بيامرز و مرا ملكى عطا كن كه پس از من كسى سزاوار آن نباشد كه تو بخشاينده‌اى » . ( 2 ) . گلستان ، در باب سيرت پادشاهان ، ص 60 . ( 3 ) . ترجمه : در گهواره از بلندى بختش سخن مىگويد . ( 4 ) . در كليله و دمنه « سعادة » آمده است . ( 5 ) . ترجمه : اثر نجابت و بزرگ‌زادگى در چهرهء او آشكارترين دليل اوست . 3 و 4 يك بيت است ر ك : كليله و دمنه ، ص 284 ؛ الترسّل الى الترسّل ، ص 333 . ( 6 ) . ترجمه : فتنه و آشوب خوابيده است .